Op 16 september 2007 vindt de Grand Prix van België plaats op het circuit van Spa-Francorchamps.
Het is dit jaar vijfentwintig jaar geleden, dat tijdens de training van de Grand Prix van België, toen op het circuit van Zolder, één van de meest legendarische Ferrari Formule 1-coureurs om het leven kwam: Gilles Villeneuve.

67 Grand Prix, 6 overwinningen, 107 punten, hoogste klassering 2e in WK in 1979. Als je uitsluitend naar de cijfers kijkt, is Villeneuve geen rijder die direct opvalt vanwege zijn aansprekende resultaten. Wat de cijfers echter niet kunnen laten zien, is zijn manier van rijden. Gilles Villeneuves was de ultieme alles-of-niets-rijder. Het meest aansprekende voorbeeld is zijn strijd om de 2e plaats in de GP van Frankrijk in 1979. Maar ook zijn actie op drie wielen tijdens de GP van Nederland in 1979 staat velen die het hebben gezien nog in het geheugen gegrift.

Vijfentwintig jaar na zijn dood werpen we een blik op de carrière van Gilles Villeneuve, met speciale aandacht voor zijn meest aansprekende acties en zijn prestaties in de Grand Prix van Nederland.

Gilles Villeneuve maakt zijn F1-debuut in een McLaren op Silverstone in de GP van Engeland op 16 juli 1977.
Kort daarna werd Villeneuve door Ferrari ingelijfd als tweede rijder naast Reutemann voor het seizoen 1978. Villeneuve kon echter al tijdens de laatste twee Grand Prix van 1977 voor Ferrari achter het stuur kruipen. Hij nam het stoeltje over van de voortijdig opgestapte wereldkampioen Niki Lauda. De eerste twee debuutraces voor Villeneuve in een Ferrari waren weinig succesvol. Villeneuve eindigde in beide races naast de baan; in de GP Canada op Mosport na een uitglijder op een olievlek, in de GP van Japan op Fuji door een zware crash, waarbij twee personen om het leven kwamen. Villeneuve zelf bleef wonderwel ongedeerd.


1978

In 1978 reed Villeneuve zijn eerste volledige Ferrari-seizoen.
De Grote Prijs van Nederland in 1978 was de 13e race van het 16 GP’s tellende seizoen en werd verreden op 27 augustus 1978. Gilles Villeneuve startte op een 5e startpositie met de 312 T3 (chassisnummer 034). Carlos Reutemann startte vlak voor Villeneuve vanaf de 4e positie. In de race reden de Ferrari’s enige tijd 5e en 8e. Reutemann kreeg echter last van zijn banden en moest Villeneuve negentien ronden voor het einde van de race voor laten. Villeneuve eindigde uiteindelijk 6e, een plaats voor Reutemann. De race werd gewonnen door Michael Andretti in de Lotus Ford.

In 1979 won Villeneuve met de 312 T3 de GP van Zuid-Afrika op Kyalami, de GP van Long Beach in Californië en de GP van Engeland op Brand Hatch. De laatstgenoemde race betrof een ‘race of the champions’ en telde niet voor het kampioenschap Formule 1.

De race met welke Villeneuve zijn ultieme visite-kaartje afstond, betrof de Grand Prix van Frankrijk op het circuit van Dijon-Prenois. Villeneuve was gestart van 3e positie, maar kwam direct aan de leiding na een bliksemstart. Villeuve bleek echter teveel van zijn banden gevergd te hebben en zijn Ferrari begon in de bochten te glijden. In ronde 46 kon Jean-Pierre Jabouille hier van profiteren en prikte zijn Renault voor Villeneuve. Vervolgens kreeg Villeneuve het aan de stok met de Renault van René Arnoux. Met nog vijf ronden te gaan zag het uitzinnige Franse publiek de kansen groeien voor een historische dubbelslag voor Renault in de Franse Grand Prix. Drie ronden voor het eind slaagde Arnoux erin zijn Renault voor de Ferrari te prikken. Villeuve gaf echter niet op en leverde een prachtig duel met Arnoux, waarbij beide piloten ronden lang alles uit de kast haalden: drifts, rokende banden, in formatie naast elkaar, de wielen in elkaar, de wielen tegen elkaar... Uiteindelijk lukte het Villeneuve met zijn Ferrari net voor Arnoux te eindigen. Deze race is misschien wel het mooiste gevecht om een tweede plaats in de geschiedenis van de Formule 1.

De Grote Prijs van Nederland in 1979 was de 12e GP van het 16 GP’s tellende seizoen en werd gehouden op 26 augustus 1979. Villeneuve startte in de 312 T4 (s/n 041) vanaf een zesde plaats, teamgenoot Scheckter vanaf een vijfde. Villeneuve slaagde erin zich op te werken, de snelste ronde te rijden en de leiding te pakken. Ongeveer halverwege de race spinde hij echter omdat zijn linkerachterwiel langzaam aan het leeglopen was. Door zijn spin moest hij de leiding weer afstaan. Enkele ronden later gaf de band definitief de geest toen deze explodeerde net nadat Villeneuve de pits was gepasseerd. Door de klap spinde Villeneuve weer en belande in de Tarzanbocht naast de baan. Maar Villeneuve gaf niet op. Hij herstartte de auto, reed hem achteruit het circuit weer op en begon aan de wildste ronde uit zijn carrière. Hij was zo gedreven om de race voort te zetten, dat hij er alles aan deed om zo goed en zo kwaad als het ging de pits te halen. Met de auto volledig scheef hangend, linksachter aan z’n velg slechts wat flarden rubber, z’n rechterwiel zwevend boven de grond, reed Villeneuve op twee wielen al zwabberend en zeilend bijna een volledige ronde over het circuit, zo hard als hij dacht dat maar mogelijk was, en haalde uiteindelijk de pits. Aldaar kon niet anders dan geconstateerd worden dat de achterwielophanging dermate beschadigd was, dat de race voor Villeneuve ten einde was. Scheckter, die in de eerste ronde was teruggevallen naar de laatste plaats, slaagde erin zich volledig terug te vechten en uiteindelijk als tweede te eindigen. Winnaar werd Alan Jones in de Williams Ford.

In de laatste race van het seizoen, de GP van Amerika op Watkins Glen liet Villeneuve werdeom zien dat hij een klasse apart was. Tijdens de eerste kwalificatie op een volledig nat wegdek slaagde hij erin een ronde 11 (elf!) seconden sneller af te leggen dan welke coureur dan ook. Villeneuve sloot het seizoen af met een overwinning.

Scheckter, die toen al wereldkampioen was, viel uit met een bandenprobleem. Villeneuve eindigde als tweede in het wereldkampioenschap na zijn teamgenoot Jody Scheckter.

Gilles Villeneuve in de F1 Grand Prix van Nederland

In de zes seizoenen dat hij voor Ferrari uitkwam heeft Gilles Villeneuve het stuur beroerd van zes typen Ferrari F1s; de ‘flat 12s’; de 312 T2, T3, T4 en T5 en de V6 turbo’s, de 126 CK en 126 C2.

Twee van de door Villeneuve bereden bolides zijn momenteel in Nederlandse handen.
Het betreft de 312 T3, s/n 035, met welke John Bosch in 2005 kampioen werd in het FIA Thoroughbred Grand Prix World Championship (zie Gli Amici della Ferrari #90).
Daarnaast maakt ook de 312 T4 s/n 039 deel uit van de collectie van John Bosch.

John Bosch in de ex-Villeneuve 312 T3 s/n 035 tijdens de Historic Grand Prix van Monaco, mei 2006 (foto: Wouter Brand)

Gilles Villeneuve in het kort

(tekst: Wouter Brand, contact: Dit e-mailadres is beveiligd tegen spambots, u heeft JavaScript nodig om het te kunnen bekijken , foto’s: Nico Koel & Wouter Brand)

Met dank aan Nico Koel voor het ter beschikking stellen van de door hem zelf gemaakte foto’s op het circuit van Zandvoort.